मान्सूनने अखेर संपूर्ण महाराष्ट्र व्यापला! पुढील 4 दिवस मुसळधार पावसाचा इशारा; अनेक जिल्ह्यांना ऑरेंज अलर्ट
पुणे (प्रतिनिधी)
राज्यातील शेतकरी, नागरिक आणि पावसाच्या प्रतीक्षेत असलेल्या सर्वांसाठी दिलासादायक बातमी आहे. यंदा काहीसा विलंब झाल्यानंतर अखेर मान्सूनने संपूर्ण महाराष्ट्र व्यापला असून राज्यभर पावसाने दमदार हजेरी लावली आहे. भारतीय हवामान विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, पुढील काही दिवस राज्यातील अनेक भागांत मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची शक्यता असून काही भागांत हलका ते मध्यम स्वरूपाचा पाऊस कायम राहणार आहे.
यंदा मान्सूनने महाराष्ट्र व्यापण्यास साधारणपणे नऊ दिवसांचा विलंब झाला. सामान्यतः 15 जूनच्या आसपास मान्सून संपूर्ण राज्य व्यापत असतो. मात्र यावर्षी वातावरणातील बदल आणि हवामानाच्या परिस्थितीमुळे मान्सूनचा प्रवास मंदावला होता. अखेर बुधवारी मान्सूनने संपूर्ण महाराष्ट्र व्यापल्याची अधिकृत घोषणा करण्यात आली.
*अरबी समुद्रातील बाष्पयुक्त वाऱ्यांमुळे मान्सूनला गती*
हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, अरबी समुद्रातून मोठ्या प्रमाणात येणाऱ्या बाष्पयुक्त वाऱ्यांमुळे राज्यातील मान्सूनला वेग मिळाला आहे. 21 जूनपासून राज्यात पावसाने पुन्हा सक्रिय स्वरूप धारण केले आणि त्यानंतर अवघ्या तीन दिवसांत मान्सूनने संपूर्ण महाराष्ट्र व्यापला. राज्यातील वातावरणात आर्द्रतेचे प्रमाण वाढल्यामुळे पावसासाठी अनुकूल परिस्थिती निर्माण झाली आहे. परिणामी कोकण, पश्चिम महाराष्ट्र, मराठवाडा, विदर्भ आणि उत्तर महाराष्ट्रातील बहुतांश भागांत जोरदार पावसाची नोंद झाली आहे.
*मुंबई, कोकण आणि गोव्यात पावसाचा जोर कायम*
गेल्या दोन दिवसांपासून मुंबई महानगर प्रदेश, कोकण किनारपट्टी आणि गोवा परिसरात मुसळधार पाऊस सुरू आहे. अनेक ठिकाणी रस्त्यांवर पाणी साचल्याचे चित्र दिसून आले असून नद्या आणि ओढ्यांच्या पाणीपातळीतही वाढ झाली आहे. गेल्या 24 तासांमध्ये संपूर्ण महाराष्ट्र किनारपट्टीसह नाशिक, जळगाव, परभणी, जालना, छत्रपती संभाजीनगर, अमरावती, यवतमाळ, नागपूर आणि चंद्रपूर जिल्ह्यांमध्ये जोरदार पावसाची नोंद झाली आहे. राज्यातील बहुतांश भागांत सर्वदूर पाऊस झाल्याने उकाड्यापासून नागरिकांना दिलासा मिळाला आहे.
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार पुढील दोन ते तीन दिवसांत मान्सून आणखी पुढे सरकण्याची शक्यता आहे. सध्या मान्सूनची रेषा सुरत, इंदूर, मंडला, डालटोंगंज आणि मोतिहारी या भागातून जात असल्याचे हवामान विभागाने स्पष्ट केले आहे.
*या जिल्ह्यांना ऑरेंज अलर्ट*
हवामान विभागाने राज्यातील काही जिल्ह्यांसाठी मुसळधार पावसाचा ऑरेंज अलर्ट जारी केला आहे. पुणे, सातारा, धाराशिव, लातूर, यवतमाळ आणि चंद्रपूर या जिल्ह्यांना ऑरेंज अलर्ट देण्यात आला आहे. या जिल्ह्यांमध्ये काही ठिकाणी अतिवृष्टीसदृश परिस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. नागरिकांनी आवश्यक ती खबरदारी घ्यावी, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.
*कोकणसह राज्यातील अनेक भागांना यलो अलर्ट*
कोकणातील सर्व जिल्हे, कोल्हापूर, सांगली, सातारा तसेच राज्यातील इतर अनेक भागांना यलो अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. या भागांमध्ये मेघगर्जनेसह मध्यम ते जोरदार पावसाचा अंदाज वर्तविण्यात आला आहे. नदीकाठच्या भागातील नागरिकांनी सतर्क राहावे, तर डोंगराळ भागातील पर्यटकांनी हवामानाची माहिती घेऊनच प्रवास करावा, असेही प्रशासनाने सांगितले आहे.
*शेतकऱ्यांना कृषिमंत्र्यांचे आवाहन*
दरम्यान, राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी महत्त्वाचा सल्ला दिला आहे. मान्सून सक्रिय झाला असला तरी शेतकऱ्यांनी पेरणीची घाई करू नये, असे त्यांनी स्पष्ट केले. जमिनीत किमान 4 ते 5 इंच पुरेसा ओलावा निर्माण झाल्यानंतरच पेरणी करावी. केवळ एक-दोन पावसाच्या सरींवर विश्वास ठेवून पेरणी केल्यास नंतर पावसाने खंड दिल्यास बियाणे उगवण्यास अडचण निर्माण होऊ शकते.
अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांवर दुबार पेरणीचे संकट ओढावू शकते. त्यामुळे हवामान विभाग आणि कृषी विभागाच्या सल्ल्यानुसारच पेरणीचा निर्णय घ्यावा, असे आवाहन त्यांनी केले आहे.
*खरीप हंगामासाठी अनुकूल वातावरण*
मान्सूनच्या सक्रियतेमुळे राज्यातील खरीप हंगामाला वेग येण्याची शक्यता आहे. अनेक भागांत शेतकरी पेरणीपूर्व मशागतीच्या कामात व्यस्त झाले असून आगामी काही दिवसांत पावसाचा जोर कायम राहिल्यास खरीप हंगामाला चांगली सुरुवात होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार रविवारपर्यंत राज्यातील विविध भागांत पावसाची तीव्रता कायम राहण्याची शक्यता असून नागरिक आणि शेतकऱ्यांनी अधिकृत हवामान अंदाजावर लक्ष ठेवण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.